Strażnicy Pamięci (30) - z pamiętnika rekonstruktora

Rozdział 7

Misja „Ukraina”

 

Zdjęcie pobrane z https://pl.wikipedia.org/wiki/Ho%C5%82oby

 Część 5

Wieczorem usiedliśmy do ogniska. Kiełbaski, piwko i ukraińskie dziewczyny, które nas odwiedziły, a które poznaliśmy w dyskotece. My mężczyźni śpiewaliśmy piosenki, przeważnie wojskowe, ułańskie. „O mój rozmarynie”, „Wojenko, wojenko”, „Maszerują strzelcy” ale także i hity z polskiego radia: Budka suflera czy Perfekt. Ognisko na Ukrainie nie obeszło by się bez zaśpiewania „Sokołów”. Ukrainki przysłuchiwały się nam i robiły wrażenie zadowolonych oraz zaciekawionych.

Po pewnym czasie wstały i wdzięcznie dygnęły oświadczając, że muszą wracać do domów. Dwaj koledzy wykazali się nienagannym zachowaniem i odprowadzili dziewczyny do domu. My siedzieliśmy dyskutując o historii miejsca, w którym się znajdowaliśmy. O przechodzeniu tych ziem w ręce to ukraińskie, to rosyjskie, to polskie. Przeplatających się kulturach, wyznaniach, językach, tradycjach i obyczajach. O doskonałym 19 Pułku Ułanów Wołyńskich, który walczył we wrześniu 1939 roku, o bohaterskiej 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty, a także o samej rzezi, która się dokonała na tych ziemiach. Tematów były dziesiątki. Piękne rozgwieżdżone niebo, świeże, czyste powietrze, oraz trzask palącego się w ognisku drewna zachęcał by posiedzieć jeszcze chwilę i pogawędzić z kompanami. Czas płynął powoli, zbliżał się dzień powrotu do Polski, do ukochanego domu.

Rano wstaliśmy i zjedliśmy już ostatnie śniadanie w naszym obozie. Potem przyszedł czas rozbiórki. Pakowaliśmy nasze ubrania i sprzęty. Namioty złożyliśmy i zapakowaliśmy do samochodów. Na sam koniec została ściągnięta z masztu Polska flaga. Nastał moment by pożegnać ziemię ukraińską. Żal był odjeżdżać bo było cudownie. W dzień ciężka praca, którą wykonywało się chętnie, bo znało się jej szczytny cel. Wieczorem kąpiel przy przepięknych wołyńskich pejzażach, w chłodzącym źródle, podpatrywani przez purpurowe zachodzące słońce. A nocą wspaniała zabawa lub ognisko z przepysznymi kiełbaskami lub ukraińskimi przysmakami. W sklepie w Hołobach można było kupić ośmiorniczki i malutkie rybki panierowane. Świetnie pasowały do piwa. Mogliśmy wracać do domu dumni i pełni satysfakcji. Cmentarz w Mielnicy odzyskał dawny blask. Drzewa były wycięte i nekropolie można było podziwiać z ulicy. Płyty nagrobne leżały na ziemi a nie pod nią. Zrobiliśmy ścieżki i gdzieniegdzie posadziliśmy kwiaty. Śmieci posegregowaliśmy i czekały tylko na wywóz. Miejsce spoczynku naszych rodaków wyglądało pięknie a przede wszystkim z należytą godnością. Wróćmy jednak do samego powrotu. Ruszyliśmy w drogę trzema autami. Nasze auto w pewnym momencie się odłączyło, ponieważ Andrzej chciał odwiedzić starego znajomego księdza. Przed granicą jedno z aut miało na nas czekać, by razem przekroczyć granicę z papierami dyplomatycznymi. Dojechaliśmy do miejsca gdzie wyczekiwał nas znajomy ksiądz. Córka Andrzeja pomagała tam przy konserwacji i remoncie kościoła (jestem pełen podziwu dla Andrzeja i jego rodziny, to naprawdę dobrzy ludzie, prawdziwi patrioci). Kiedy dojechaliśmy na miejsce, ksiądz z Polski przyjął nas bardzo chętnie i uraczył obiadem. Było niezwykle miło i tu mogliśmy wysłuchać ciekawych opowieści. Zachęceni przez pasterza pojechaliśmy obejrzeć ziemie Kostiuchnówki, gdzie odbyła się bitwa w 1916 roku między wojskami Austro- Węgier a Imperium Rosyjskim.  Po drodze mogliśmy obejrzeć nekropolie polskich żołnierzy oraz przepiękny wiejski cmentarz. Płyty nagrobne były takie jak u nas w Polsce ale wszystkie krzyże były ozdobione bibułą. Kolory mieniły się jak w kalejdoskopie. Żółty, czerwony, fioletowy, niebieski, zielony, różowy, pomarańczowy, wszystkie paski bibuły szeleściły na wietrze. Cmentarzyk wyglądał przepięknie.

Wybiła godzina popołudniowa, trzeba było kierować się w kierunku granicy. Zmierzając już ku Ojczyźnie Andrzej skontaktował się z kierowcą drugiego auta (celowo tu nie wymieniam nazwiska), jak się okazało ten postanowił na nas nie czekać z dokumentami. Dlaczego? Tego nie wiem, mam nadzieję, że rzeczywiście był ku temu jakiś ważny powód. Z powodu tej decyzji zamiast przekroczyć granicę w 15 minut, staliśmy kilka godzin. Dojechaliśmy do granicy późnym popołudniem, a przekroczyliśmy ją późną godziną nocną, koło drugiej, trzeciej w nocy. Niestety kolega z obozu nie okazał się solidarny i miał za nic nasze stanie w długiej kolejce, nie mówiąc, że mógł nas narazić na jakieś nie przyjemności związane z przekraczaniem granicy. Na szczęście wszystko skończyło się dobrze. Wtedy poczułem, a właściwie mogłem sobie wyobrazić choć troszkę, jak czują się żołnierze wracający do kraju. Rzecz jasna ich zasługi są dużo większe, a życie jest dużo bardziej narażone, ale powrót do domu z ciężkich warunków jest myślę zawsze taki sam (jeśli te wspomnienia czyta jakiś żołnierz i uraziłem go w jakiś sposób to przepraszam, ale nie miałem nic złego na myśli). Po przekroczeniu granicy z Białym Orłem, poczułem się wspaniale, niebiańsko ale przede wszystkim pomyślałem sobie jedno, głęboko wzdychając z wielką radością i ulgą: „nareszcie w domu!!!”

Potem dojechaliśmy do Lublina gdzie przenocował mnie „Gudi” kolega z SRH rzecz jasna. Po drzemce udałem się prosto do busa do Krakowa. Już nie mogłem się doczekać jak przekroczę próg domu i wyściskam wszystkich: Mamę, Tatę, Brata i Siostrę, no i ukochanego pieska Kierka- najwspanialszego seterka na świecie. Dojechaliśmy po blisko czterech godzinach do ukochanego grodu Kraka. Została już tylko przesiadka do busa jadącego do Wieliczki. Wsiadłem i ruszyliśmy od razu. Ostatnie metry do domu prawie biegłem. Jakaż była radość moja i moich bliskich. Przez kilka dni człowiek może zatęsknić i to bardzo. Na Ukrainie było wspaniale ale hasło „wszędzie  dobrze ale w domu najlepiej”, wtedy dało się najlepiej odczuć i było łatwiej zrozumieć.

Dziś z wielką satysfakcją i z wielkim sentymentem wspominam te dni. Z przyjemnością siedzę w moim żółtym fotelu w domu i kreślę te wspomnienia. Mam nadzieję, że uwieczniając je przekaże również coś wartościowego. Nie tylko opis rajskiego Wołynia ale też i kawałek historii oraz lekcji tego, że warto dbać o pamięć o przodkach i tradycji.

Po powrocie z Ukrainy zostałem zobligowany do napisania krótkiego streszczenia z tamtych wydarzeń. Następnie napisane „dzieło” miałem opublikować na SRHackim forum. Na świeżo, pamiętając jeszcze wówczas wiele szczegółów, napisałem taką oto skąpą notatkę:

„Roku Pańskiego 2012, w dniach 26-29 lipca członkowie SRH „Wrzesień39” brali udział w akcji porządkowania grobów na Ukrainie w miejscowości Mielnica. W misji wzięli udział strzelec Artur Gałan, strzelec Mariusz Dziekański, strzelec Jerzy Borkowski.
Na samym początku chciałbym podziękować towarzyszom wspólnego wyjazdu z garnizonu lubelskiego za wspaniałą gościnę i pomoc w przygotowaniu do wyjazdu. W dniu 26 lipca wyjechaliśmy z przepięknego Lublina na Ukrainę. Przekroczenie granicy odbyło się bardzo sprawnie i szybko dzięki działaniom Andrzeja Mazurka. Na miejsce dotarliśmy w godzinach popołudniowych. Od razu po przybyciu rozbiliśmy obóz i przystąpiliśmy do pracy. Wysiłkowi towarzyszył żar z nieba i wszechobecne robactwo. Do naszych obowiązków należało: wycinka drzew, wyrywanie bujnie rosnących krzewów, odkopywanie grobów, palenie ściętych krzaków oraz usuwanie dzikiego wysypiska śmieci. Podsumowując, znów cmentarz w Mielnicy ujrzał światło dzienne a ludzie mogli się dowiedzieć o jego istnieniu. Pod wieczór wykąpaliśmy się w lodowatym źródle co pomogło nam odzyskać nie tylko świeżość ale i energię i pogodę ducha. Po kąpieli zasiedliśmy w koło ogniska, śpiewaliśmy, jedliśmy przepyszne kiełbasy, odpoczywając i odprężając się. Następnego dnia prace rozpoczęliśmy o godzinie 7 rano. Od samego początku towarzyszył nam upał. Żar lał się z nieba, a zmęczenie po nocnych śpiewach i debatach nie ułatwiało zadania. Po godzinie pracy spożyliśmy śniadanie. Po krótkim odpoczynku ponownie przystąpiliśmy do pracy. Po paru godzinach walki z akacjami, drzewami i innymi chaszczami zjedliśmy przepyszny obiad. Po obiedzie każdy mógł się chwilę zrelaksować, odpocząć i zdrzemnąć. Jedni znajdowali uciechy w sączeniu chłodnego piwka, inni śpiąc, a jeszcze inni czytając ulubioną lekturę. Po zasłużonym odpoczynku ponownie przystąpiliśmy do pracy i tak do zachodu słońca. Po kąpieli w lodowatym źródle której towarzyszyło mnóstwo śmiechu udaliśmy się do miejscowości Hołoby. Tam znaleźliśmy miejscową dyskotekę, gdzie wspaniale się bawiliśmy z tamtejszą młodzieżą, tańcząc, śpiewając, rozmawiając oraz kosztując miejscowe trunki. Zabawa z serdecznymi Ukraińcami trwała do wschodu słońca, do 6 rano. Mimo długotrwałej zabawy i wczesnej godziny powrotu sumiennie wstaliśmy do pracy o godzinie 9. Podobnie jak w pozostałe dni pracowaliśmy cały dzień robiąc przerwy na śniadanie, obiad i chwilkę odpoczynku na drzemkę i rekreację. Niestety przyszedł czas powrotu do domu, trzeba było złożyć obóz, zrobić porządki i szykować się do wyjazdu. Powrót odbył się całkiem sprawnie gdyby nie długie stanie na granicy dzięki panu R[1]. (Bez komentarza). Wracając odwiedziliśmy polskiego księdza który nas uraczył znakomitym obiadem, obejrzeliśmy polskie groby w Kostiuchnówce i potem udaliśmy się już prosto do granicy by wrócić już do domu, do Polski… Wyjazd był znakomity i jestem pewien że Ci którzy na nim byli na pewno będą go wspominać niejednokrotnie i z niejedną łezką w oku…

Pozdrawiam serdecznie, strzelec Borkowski.”

---

[1] Pierwsza litera nazwiska zmieniona celowo.