Przejdź do głównej zawartości

Historia na polskich banknotach - 20 zł

    

W poprzednim poście przyjrzeliśmy się banknotowi o nominale 10 zł, na którym widnieje pierwszy historyczny władca Polski, Mieszko I. Dziś uwagę poświęcimy banknotowi 20-złotowemu. Przedstawia on syna Mieszka I – Bolesława Chrobrego. 
    Bolesław Chrobry to pierwszy król Polski. Koronował się w 1025 roku, jednak władzę jako koronowany monarcha sprawował niespełna trzy miesiące, gdyż zmarł w tym samym roku. Jego rządy charakteryzowały się ekspansją terytorialną i licznymi podbojami. Toczył wojny z Niemcami oraz Rusią, zajmując Milsko, Łużyce, Morawy i Grody Czerwieńskie. Sukcesy militarne to jednak nie jedyne jego osiągnięcia – król działał z wielką zręcznością również na arenie międzynarodowej. Do jego najważniejszych sukcesów dyplomatycznych i wewnętrznych należą:
  1. Zjazd gnieźnieński w 1000 roku, który umocnił pozycję Polski jako suwerennego państwa.
  2. Utworzenie pierwszego arcybiskupstwa w Gnieźnie, co uniezależniło polski Kościół od struktur niemieckich.
  3. Utrzymanie silnej, stałej armii (drużyny książęcej)

    Osiągnięć Chrobrego można by wymienić znacznie więcej. Te zasługi z pewnością przyczyniły się do tego, że dziś jest on uwieczniony na banknocie 20 zł. Oto jak wyglądają jego szczegóły: 
Awers (strona przednia):
W centralnej części znajduje się profil króla Bolesława Chrobrego. Po lewej stronie umieszczono portal romański, a po prawej – gałązkę młodego dębu. Ten motyw roślinny został zaczerpnięty z Drzwi Gnieźnieńskich, z kwatery przedstawiającej wystawienie zwłok św. Wojciecha. Elementy te znalazły się na banknocie, ponieważ Chrobry mocno wspierał misję chrystianizacyjną biskupa, a po jego tragicznej śmierci wykupił jego ciało od Prusów za tyle złota, ile samo ważyło. 
Rewers (strona odwrotna): 
W centrum widnieje srebrny denar z wizerunkiem ptaka. Istnieją dwie interpretacje tego symbolu: jedna mówi, że to piastowski orzeł (czyli pierwowzór godła Polski), druga natomiast, że to gołąb symbolizujący pokój i Opatrzność Boską. Historycy skłaniają się ku pierwszej wersji. Nie ma w tym nic dziwnego: denar był środkiem płatniczym, na którym, umieszczano symbole władcy lub państwa z którego pieniądz pochodził. Wokół ptaka biegnie napis PRINCES POLONIE (z łaciny: Książę Polski). Jest to najstarszy zachowany zapis nazwy naszego kraju. Po lewej stronie monety umieszczono rotundę św. Mikołaja w Cieszynie – jeden z najcenniejszych zabytków architektury romańskiej w Polsce. Po prawej stronie znajduje się postać lwa, będąca kolejnym detalem ozdobnym skopiowanym z ram Drzwi Gnieźnieńskich. 

Pozdrawiam serdecznie,
Jurek

Komentarze

Obserwatorzy

Popularne posty z tego bloga

Z TikToka do podręcznika. Moje sposoby na lekcje, które wygrywają z ekranem smartfona.

         W dzisiejszych czasach przeprowadzenie lekcji jest nie lada wyzwaniem. Młodzież potrzebuje silnych bodźców i dynamiki. Spędzając dużo czasu przed ekranem, oglądając szybkie, krótkie rolki na TikToku czy Instagramie, uczniowie szybko się nudzą, a praca z podręcznikiem staje się coraz mniej efektywna. By wyjść naprzeciw ich potrzebom, trzeba wykazać się dużą pomysłowością, aby uatrakcyjnić zajęcia. Chciałbym podzielić się z Wami moimi sposobami na to, by lekcja stała się ciekawsza.      Prezentowane metody wykorzystuję na historii w klasach 4–8. Pierwszą z nich są „laptopy historyczne”. To nazwa robocza, ale doskonale oddaje sedno zadania. Uczniowie bardzo je lubią i nieraz zaskoczyli mnie swoją inwencją. Praca wygląda następująco: uczniowie łączą się w 3-, 4- lub 5-osobowe grupy. Tworzą one tzw. redakcje i budują własny komputer. Za obudowę służy przyniesiona przez nich tekturowa teczka, do której ja dołączam wydrukowaną klawiaturę. Wierzc...

Zapomniane kurhany w Jawczycach

     Jadąc z Krakowa w stronę Gdowa, mijamy miejscowość Jawczyce, która skrywa tajemnicę zapomnianych kurhanów. Czym one są? To mogiły w formie ziemnych kopców. Na terenie Polski budowano je od neolitu, aż po czasy słowiańskie i wczesne średniowiecze. Wielokrotnie przejeżdżałem przez tę wieś, widząc tabliczkę wskazującą drogę do tego magicznego miejsca. Nigdy jednak nie skusiłem się, by poznać ich tajemnicę... aż do teraz.      Piękna pogoda na polu, siedzę w ogrodzie i wygrzewam się w słońcu, pijąc mrożoną lemoniadę przygotowaną przez żonę. Po półgodzinie uznałem, że czas się ruszyć. Idealnym pomysłem wydała się przejażdżka rowerowa. Wtedy przypomniałem sobie o Jawczycach. Wsiadłem na rower i ruszyłem w drogę – z Wieliczki jechałem około 30 minut. Obawiałem się, czy trafię do celu, bo miejsce leży na uboczu, w lesie, ale moje obawy okazały się bezpodstawne. Przemierzałem las, aż moim oczom ukazały się niewielkie wzgórki. Dzięki wcześniejszej lekturze domy...

Historia na polskich banknotach - 10 zł

     Jestem z pokolenia, w którym posługiwanie się gotówką było czymś normalnym, a właściwie stanowiło jedyną opcję płatności. Dziś spora część osób płaci za zakupy czy rachunek w restauracji „plastikiem”, czyli kartą płatniczą, przykładamy telefon albo korzystamy z popularnego polskiego wynalazku, jakim jest Blik. Są to sposoby dużo prostsze i zwiększające nasze bezpieczeństwo.      Karty bankomatowe są dziś zdobione ciekawymi motywami oraz logotypami banków, które je wydały. Na gotówce natomiast możemy dostrzec fascynujące elementy związane z historią. Przede wszystkim na każdym banknocie widnieją wybitni polscy władcy. Celowo użyłem słowa „władcy”, ponieważ wszyscy wiemy, że na najniższym nominale (10 zł) widnieje Mieszko I, który był pierwszym historycznym przywódcą, a nie królem Polski. Na każdym kolejnym nominale znajduje się już wizerunek króla. Nie są to przypadkowe postacie, lecz monarchowie, którzy wybitnie przyczynili się do rozwoju ekonomicznego...

Łączna liczba wyświetleń